St. Andrews, Perth i Pitlorchy

Dzień powitał nas pogodą pochmurną, mglistą. Nastrój poprawiło obfite hotelowe śniadanie, w tym plasterek tradycyjnego haggis.

Po śniadaniu udaliśmy się w drogę. Po kluczniu ulicami Edynburga, zaliczajac kolejne ronda i rondka, mając na uwadze, aby trzymać się lewej strony (najtrudniejsze przy skręcie w prawo, bo aż kusi by wjechać na prawy pas) wydostaliśmy się z miasta. Przejechaliśmy długim mostem nad deltowatym ujściem rzeki Forth do Morza Północnego

 i wjechaliśmy do krainy Fife, jednego ze szkockich hrabstw, ktora zachowala pewną autonomię. Krainę tę niegdyś zamieszkiwali piktowie. Fife urzekła nas łagodnie pagorkowatym krajobrazem, z obfitością zieleni zagospodarowana pod względem rolniczym. Jadąc drogami Fife towarzyszyły nam przydrożne parkany porośnięte roślinnością, tu i ówdzie kwitnąca.

Dotarliśmy do St.Andrews. 

St. Andrews (gael. Cill Rìmhinn, scots Sanct Androis) – to miasteczko w hrabstwie Fife, położone jest nad szeroką zatoką Morza Północnego, liczące ok.16 tys. mieszkańców, jest siedzibą najstarszego w Szkocji uniwersytetu. University of St. Andrews jest najstarszym szkockim uniwersytetem (trzecim w Wielkiej Brytanii), który założony został między 1410 a 1413 rokiem. Jest uważany za najlepszą uczelnię w Szkocji, czego źródeł można szukać w rankingach brytyjskich uniwersytetów, w których University of St. Andrews zajmuje zwykle czołowe miejsca razem z Uniwersytetem Oksfordzkim oraz Uniwersytetem Cambridge. W latach 2001–2005 studiował na nim książę Walii William. 

Flaga miasta St. Andrews - krzyż Św. Andrzeja, patrona miasta, jest jednocześnie flagą Szkocji

W średniowieczu miasto było duchową stolicą Szkocji i posiadało szerokie wpływy gospodarcze i polityczne. W 1559 rozpoczął się okres reformacji, a niedługo później wybuchła angielska wojna domowa, która pogrążyła miasto w chaosie i pozbawiła miasta dotychczasowego statusu. Nawet University of St. Andrews rozważał przeniesienie się do Perth pomiędzy 1697 a 1698 rokiem. W XIX wieku miasto zaczęło ponownie się rozwijać za sprawą powstających tu nowych pól golfowych, które sprawiły, że prestiż miasta znacznie wzrósł. Powstało wówczas wiele sezonowych willi i hoteli. Dziś St. Andrews jest ośrodkiem uniwersyteckim i turystycznym.

Zaparkowaliśmy nad brzegiem morza. Było mglisto. Morze było w odplywie, tworząc przybrzeżne baseny.

Obok było słynne pole golfowe Old Course.

St. Andrews posiada jedno z najstarszych pól golfowych na świecie - właśnie Old Course i jest popularnym ośrodkiem golfowym. W St. Andrews grano w golfa już w XV wieku, tak więc uważa się je za kolebkę tego sportu, o czym przypomina miejscowe muzeum oraz fakt, iż z St. Andrews pochodził Tom Morris uważany za pioniera profesjonalnego golfa.

Udaliśmy się wzdłuż morza ulicą na klifie mijając po drodze kamienice uniwersyteckie różnych wydziałów. 

Tu dokonywały się znaczące odkrycia

Doszliśmy do ruin średniowiecznej fortecy. Zamek z trzech stron otacza morze, a z czwartej dostępu doń broni fosa. Forteca założona została w 1200 roku, a przez kolejne stulecia była rozbudowywana.

Narepnym, najważniejszym punktem naszego pobytu w St. Andrews były ruiny XII-wiecznej olbrzymiej katedry (ruiny długości ponad 100 m i wysokości 30 m świadczą o niegdysiejszym ogromie tej budowli, która długo była najwyższym budynkiem Szkocji)  oraz klasztoru, otoczonych płytami nagrobnymi cmentarza. 

Legenda głosi, że Św. Regulus dostał od anioła zadanie przekazania relikwi Św. Andrzeja na krańce ziemi. Wyruszył on statkiem z Patras  zabierając palce Św. Andrzeja. Jego statek rozbił się u tutejszych wybrzeży, a cudownie ocalony Św. Regulus postanowił wybudować tu kościół.

Klasztor 

Grób słynnego golfisty Toma Morrisa

Obok ruin katedry są też ruiny Kościoła Św. Regulusa z zachowana wieżą,  na którą wspięliśmy się. Widok utrudniała mgła ciagnaca od morza.

Obok ruin znajduje się olbrzymią brama prowadząca do klasztoru, zwana pends.

Następnie Przeszliśmy ulicami centrum  St. Andrews.

Nie zabrakło tu elementów związanych ze szkocką kultura i golfem.

Sklep golfowy

Doszliśmy do miejsca związanego z Polską.

Podczas II wojny światowej w St. Andrews stacjonował I Korpus Polski wraz z jego dowódcą, Wodzem Naczelnym gen. broni Władysławem Sikorskim. W centralnym punkcie miasta stoi pomnik poświęcony jego ppamięci. Odwiedzilismy to miejsce.

Obecność polskich wojsk potwierdza również obraz umieszczony na jednej ze ścian urzędu miasta oraz liczne ilustrowane publikacje znajdujące się w bibliotece Uniwersytetu w St. Andrews.

Powróciliśmy na parking obserwując jeszcze zmagania golfistów. 

Przez kilka godzin naszej wizyty w mieście obraz morza zmienił się. Nastąpił przypływ i obserwowane rano baseny wodne znikły.

Wyjechalismy z St. Andrews przemierzając drogi Fife. Im dalej od morza pogoda stała się lepsza, zrobiło się słonecznie.

Przybyliśmy do Perth.

Perth liczy ok. 43 tys. mieszkańców. Miasto było stolicą Szkocji od XII wieku do 1437 roku. Miasto posiadało status city do końca lat 90. XX wieku, gdy rząd Wielkiej Brytanii, wraz z parlamentem Szkocji, przedefiniował pojęcie miasta i stworzył listę zatwierdzonych miast, na której to Perth się nie znalazło. W 2012 roku jednak Perth odzyskało status city, nadany z okazji diamentowego Królowej Elżbiety II.

                                Herb Perth

W mieście rozwinął się przemysł chemiczny, spożywczy oraz szklarski. W miejscowości znajduje się uczelnia Perth College.

Od 1998 roku jest miastem partnerskim Bydgoszczy. Na miejscowym cmentarzu pochowany jest polski pilot i konstruktor Stanisław Działowski.

Pochodziliśmy po mieście, które jednak specjalnie nie zachwyciło.

Kościół St. John's Kirk

Zjedlismy natomiast niezly lunch.

Udaliśmy się nastepnie do Palacu Scone. Ze wzgledu na pozna porę palac btl juz zamkniety, wiec moglismy go podziwiac tylko z zewnątrz.

Zachwycił na za to olbrzymi park pałacowy. 

Udaliśmy się do dzisiejszej finałowej miejscowości - Pitlochry.

Pitlochry (w języku gaelickim szkockim : Baile Chloichridh lub Baile Chloichrigh ) – to miasteczko w okręgu Perth and Kinross, położone nad rzeką Tummel. Historycznie leży w hrabstwie Perthshire i liczy ok. 3 tys. mieszkańców. 

Jest to w dużej mierze wiktoriańskie miasto, które rozwinęło się w kurort turystyczny po tym, jak królowa Wiktoria i książę Albert odwiedzili ten obszar w 1842 roku i kupili posiadłość górską w Balmoral, a także po przybyciu tu kolei w1863 roku. Nadal jest popularnym kurortem turystycznym i jest szczególnie znany ze swojego Pitlochry Festival Theatre i jako centrum pieszych wędrówek po wzgórzach, otoczone górami takimi jak Ben Vrackie i Schiehallion. Miasto zachowało wiele kamiennych wiktoriańskich budynków.

W 1947 roku rozpoczęto również budowę zapory jako części programu hydroelektrowni Tummel . Zapora i jej drabina dla ryb są dziś popularną atrakcją turystyczną. Spiętrzenie rzeki stworzyło sztuczne jezioro, Loch Faskally, ale zalało duży obszar na północ od miasta, w tym stary Park Rekreacyjny, który został przeniesiony na obecne miejsce. 

Odwiedzilismy zaporę podczas popołudniowego spaceru po mieście. 

Na zaporze wykonano tzw. drabinę ryb dzięki której ryby mogą pokonywać drogę w górę rzeki pomimo zapory.

Spacerowe zakończyliśmy w knajpce degustując m.in. whisky.

Miasto ma dwie destylarnie whisky. Edradour jest najmniejszą legalną destylarnią w Szkocji, a Blair Athol Distillery, która ma popularne centrum dla zwiedzających, istnieje od 1798 roku. Edradour znajduje się na wschód od miasta u podnóża Moulin Moor. Jest własnością prywatną i produkuje tylko 12 beczek tygodniowo, a siła robocza składa się z trzech mężczyzn. Od czasu rozpoczęcia produkcji whisky pozostała stosunkowo niezmieniona, jest to ostatni przykład tradycyjnej destylarni i obecnie nie jest otwarta dla zwiedzających. Blair Athol znajduje się przy głównej drodze na południowy wschód od miasta i od 1933 roku jest własnością Bell's, obecnie części grupy Diageo.

Dziś ze względu na porę nie udało się nam zwiedzić destylarni Bair Athol.

Zatrzymaliśmy się w urokliwym hotelu na zachodnim krańcu miasta.